Reformacja zyskała popularność w pierwszej kolejności w miastach Prus Książęcych i Wielkopolsce, głównie wśród ludności pochodzenia niemieckiego. Jednak szybko została zahamowana przez wprowadzenie postanowień soboru trydenckiego i sprowadzenie jezuitów. Natomiast kontrreformacja szczególną popularnością cieszyła się w Małopolsce i na Litwie, wśród szlachty. Szczytem popularności reformacji w Polsce był m.in. sejm w 1555 roku, kiedy uchwalono powołanie polskiego kościoła narodowego.