• A. Przyszłam za późno, ponieważ uciekł mi tramwaj. – zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym przyczyny
B. Przyszłam za późno, chociaż bardzo się spieszyłam. – zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym przyzwolenia.
C. Przyszłam za późno, gdy wszyscy już byli w klasie. – zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym czasu.
• A. Ruszyliśmy przed siebie, gdyż nie chcieliśmy tracić czasu. – zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym przyczyny
B. Ruszyliśmy przed siebie, mimo że byliśmy bardzo zmęczeni. – zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym przyzwolenia.
C. Ruszyliśmy przed siebie, kiedy przestało padać. – zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym czasu.
• A. W klasie nie ma wielu uczniów, bo uczniowie chorują na grypę. – zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym przyczyny
B. W klasie nie ma wielu uczniów, aczkolwiek lekcje odbywają się normalnie. – zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym przyzwolenia.
C. W klasie nie ma wielu uczniów, odkąd część z nich zaraziła się grypą. – zdanie złożone z podrzędnym okolicznikowym czasu.
Zdanie podrzędne zastępuje okolicznik przyczyny zdania nadrzędnego i odpowiada na pytania okolicznika przyczyny: dlaczego? z jakiego powodu? z jakiej przyczyny?
Zdanie podrzędne zastępuje okolicznik przyzwolenia zdania nadrzędnego i odpowiada na pytania okolicznika przyzwolenia: mimo co? mimo czego? wbrew komuś(czemuś)? na przekór komu(czemu)?
Zdanie podrzędne zastępuje okolicznik czasu zdania nadrzędnego i odpowiada na pytania okolicznika czasu: kiedy? jak długo? dopóki? dokąd?