Po wszystkich dworach spotykał Zbyszko ludzi przekonanych (1), że lada dzień trzeba będzie na koń siadać (2) i aż dziwił się temu (3), albowiem (4a), mniemając również jak i inni (5), że do wojny przyjść musi (6), nie słyszał jednak o tym (4b), by miała nastąpić tak prędko (7).
1 – zdanie główne
2 – zdanie podrzędne do 1., dopełnieniowe
3 – zdanie współrzędne do 1., łączne
4 – zdanie podrzędne do 3., okolicznikowe przyczyny
5 – równoważnik zdania podrzędny do 4., w funkcji zdania okolicznikowego przyzwolenia
6 – zdanie podrzędne do 5., dopełnieniowe
7 – zdanie podrzędne do 4., dopełnieniowe
Zdanie podrzędne zastępuje okolicznik przyczyny zdania nadrzędnego i odpowiada na pytania okolicznika przyczyny: dlaczego? z jakiego powodu? z jakiej przyczyny?
Zdanie podrzędne zastępuje okolicznik przyzwolenia zdania nadrzędnego i odpowiada na pytania okolicznika przyzwolenia: mimo co? mimo czego? wbrew komuś (czemuś)? na przekór komu (czemu)?
W wypowiedzeniu złożonym z podrzędnym dopełnieniowym zdanie podrzędne zastępuje dopełnienie zdania nadrzędnego i odpowiada na pytanie dopełnienia.