Kontrola społeczna — są to środki oraz procesy używane przez społeczeństwo lub grupę społeczną w celu doprowadzenia do tego, aby zachowania wszystkich ich członków były zgodne z powszechnie przyjętymi normami, wartościami i oczekiwaniami.
Kontrola społeczna może przybierać różne formy, poniżej kilka przykładów:
1.Kontrola formalna:Realizowana jest głównie poprzez tworzenie prawa i jego egzekwowanie, żeby regulować zachowania jednostek w społeczeństwie. Są to przykłady takich form kontroli jak: aresztowania, kary więzienia i grzywny, egzekwowanie wyroków sądowych, stosowanie przepisów przez członków stowarzyszeń czy fundacji, stosowanie przepisów przez uczniów, m.in. statutu szkolnego.
2.Kontrola nieformalna: Realizowana poprzez dostosowanie się przez jednostki do oczekiwanych zachowań społecznych.
Przykładami mogą być: Zachowywanie się przez dzieci na wzór swoich rodziców, np. taki sam sposób zachowania się w stosunku do napotkanych osób czy też naśladowanie sposobu obchodzenia uroczystości, pogarda i sankcje takie jak wykluczenie społeczne w stosunku do osoby, która łamie zwyczaje, obyczaje oraz prawo zwyczajowe, zachowanie się zgodnie z zasadami etycznymi w miejscu pracy, aby uniknąć krytyki, utraty pracy lub innych sankcji społecznych.
3.Kontrola informacyjna: Poprzez kontrolę informacji i przekazu, społeczeństwo może wywierać wpływ na jednostki i ich przekonania. Media mogą oddziaływać na opinię publiczną, kształtując narracje i propagując określone wartości czy ideologie.
W każdej społeczności mogą występować różne formy kontroli społecznej, które mają na celu utrzymanie harmonii, porządku społecznego i zgodności z normami i wartościami przyjętymi przez daną społeczność.