Chromatografia to technika rozdzielania składników mieszaniny jednorodnej, która opiera się na różnicy w zdolności poszczególnych składników do przechodzenia przez fazę stacjonarną, podczas gdy przemieszczają się z fazą ruchomą.
Przebieg procesu:
1.Przygotowanie próbki: mieszaninę jednorodną, którą chcemy rozdzielić, najpierw rozpuszcza się w odpowiednim rozpuszczalniku (faza ruchoma). Próbka może być na przykład rozpuszczona w wodzie lub rozpuszczalniku organicznym.
2.Aplikacja próbki: niewielką ilość tej mieszaniny (próbkę) nanosi się na początek fazy stacjonarnej. Faza stacjonarna może być ciałem stałym (np. żelem krzemionkowym, aluminiowym) lub cienką warstwą materiału na podłożu (np. papierze chromatograficznym, cienkowarstwowej chromatografii – TLC).
3.Ruch fazy ruchomej: następnie przepuszcza się fazę ruchomą (np. rozpuszczalnik) przez fazę stacjonarną. Faza ruchoma przemieszcza się przez fazę stacjonarną w wyniku sił kapilarnych (np. w chromatografii papierowej) lub w wyniku ciśnienia (np. w chromatografii kolumnowej).
4.Różnica w prędkości migracji składników: składniki mieszaniny mają różną zdolność do rozpuszczania się w fazie ruchomej i przywierania do fazy stacjonarnej. W rezultacie, poszczególne składniki migracją na różnych odległościach, w zależności od swojej rozpuszczalności w fazie ruchomej i powinowactwa do fazy stacjonarnej.
5.Rozdzielenie składników: składniki mieszaniny rozdzielają się na podstawie różnic w czasie migracji. Cząsteczki, które słabiej przywierają do fazy stacjonarnej, poruszają się szybciej i oddzielają od cząsteczek, które przywierają silniej. W wyniku tego procesu składniki mieszaniny oddzielają się wzdłuż kolumny lub na papierze chromatograficznym.
6.Detekcja i analiza: po zakończeniu chromatografii składniki mieszaniny mogą być wizualizowane (np. poprzez zastosowanie odpowiednich odczynników, które reagują z rozdzielonymi składnikami) i analizowane. W chromatografii cieczowej i gazowej stosuje się różne detektory, które umożliwiają identyfikację i ilościowe oznaczanie składników.
