Miraż (fatamorgana) to zjawisko optyczne, które są spowodowane załamywaniem światła w warstwach powietrza o różnej gęstości tuż przy powierzchni Ziemi. Powstają one w upalny dzień nad rozgrzaną powierzchnią pustyni lub gorącego asfaltu.
Nad powierzchnią podłoża powietrze jest bardziej rozgrzane, a więc rzadsze. W takim powietrzu światło biegnie szybciej niż w chłodniejszym, ale gęstszym. Dlatego promienie światła nie biegną wprost do nas, lecz zataczają łuk, wchodząc w obszar cieplejszego powietrza. Takie przejście światła przez obszary zmiennej temperaturze, czyli także gęstości powoduje efekt drżącego (falującego powietrza).