Szlachta to grupa społeczna wywodząca się z dawnego rycerstwa. Posiadali oni na własność ziemię oraz kontrolowali dużą część chłopstwa za sprawą obowiązku pańszczyźnianego. Szlachta wywalczyła sobie także znaczącą rolę polityczną w kraju (patrz: konstytucja nihil novi). Duże wpływy ekonomiczne szlachty i słabość polskiego mieszczaństwa doprowadziły do tego, że szlachta zdolna była do stawiania warunków politycznych i przejęcia kontroli nad ustrojem państwa.
Szlachta polska była liczną grupą społeczną w porównaniu do zachodnich arystokracji − stanowiła ok. 10-15% społeczeństwa polskiego.