Władysław Konopczyński wskazuje na agresywnych sąsiadów i przyczyny zewnętrzne jako przyczyny upadku państwa, podczas gdy Tadeusz Korzon wskazuje na przyczyny wewnętrzne.
Wyrazicielami sprzecznych ze sobą poglądów na ten temat byli w XIX przedstawiciele krakowskiej (którzy wskazywali głównie na przyczyny wewnętrzne) i warszawskiej (którzy wskazywali na przyczyny zewnętrzne) szkoły historycznej.