Najważniejsze nurty ideologiczne końca XIX w.:
· socjalizm – Ideologia ekonomiczna i polityczna. Podstawową formą własności jest własność wspólna lub spółdzielcza. Władza w państwie należy do robotników. Socjalizm wiąże się przede wszystkim z krytyką państwa w fazie wczesnokapitalistycznej. Za twórców socjalizmu naukowego uznaje się niemieckich filozofów i działaczy politycznych: Karola Marksa i Fryderyka Engelsa.
· nacjonalizm – Uznanie interesu narodowego danego narodu za nadrzędny wobec interesów innych społeczeństw i ich wartości. Nacjonalizm charakteryzuje się także brakiem szacunku wobec rasy, religii i przekonań polityczno-światopoglądowych innych osób. Przedstawiciele tej ideologii uważali, że najlepszą formą państwa jest suwerenne państwo narodowe, w którym społeczeństwo łączy kultura, religia, historia oraz język.
· konserwatyzm – jego zwolennicy popierali ideę wolnego rynku oraz podkreślali nienaruszalność własności prywatnej. Konserwatyści uznawali państwo za instytucję stojącą na straży ładu społecznego, które w obronie może dopuścić ograniczenia jednostki. Konserwatyści byli zwolennikami surowego prawa, które powinno być przestrzegane.
· liberalizm – Jego zwolennicy głosili pochwałę wolnego rynku i nieskrępowanej konkurencji. Zdaniem liberałów zadaniem państwa jest czuwanie nad bezpieczeństwem i przestrzeganiem prawa i zagwarantowaniem jednostce wolności. Państwo jest utożsamiane ze stróżem nocnym.
· anarchizm – Do jego głównych założeń należy pogląd, że państwo jest źródłem nierówności społecznych i jedynie jego likwidacja zagwarantuje wolność jednostki. Anarchiści opowiadali się za likwidacją pieniądza oraz własności prywatnej. Zamiast państw anarchiści dążyli do samoorganizacji w postaci niewielkich samowystarczalnych wspólnot.
Nowe nurty wynikały ze zmian w społeczeństwie – pojawienia się nowych grup społecznych i emancypacji kobiet.