W XIII w., po okresie walk wewnętrznych w kraju, Polsce zaczęli zagrażać przybyli ze wschodu Mongołowie, z którymi Polacy największą klęskę ponieśli w 1241 r. pod Legnicą. Poza tym wzrosły zagrożenia ze strony sąsiadów – łupieżcze wyprawy Prusów szybko zastąpił rosnący w siłę Zakon Krzyżacki, agresywną politykę wobec Pomorza i Wielkopolski zaczęła prowadzić Brandenburgia, a Mazowsze i Małopolskę nękały wyprawy Litwinów.
Rozbicie państwa i brak wspólnej polityki zagranicznej uniemożliwiały skoordynowane przeciwstawienie się zagrożeniom.