Za panowania Mieszka I i Bolesława Chrobrego w skład Polski wchodziło zarówno Pomorze Gdańskie, jak i Pomorze Zachodnie (do 1004 r.). Po kryzysie państwa polskiego w XI w. ponownie w swoje terytoria włączył Pomorze Gdańskie Kazimierz Odnowiciel (w 1047 r.) – nie trwało to długo ze względu na zaangażowanie Bolesława Szczodrego w politykę południową i wschodnią, co spowodowało uniezależnienie się Pomorza od Polski. Prowincja wróciła ponownie do Polski po nieudanych próbach zdobycia przez Władysława Hermana, za sprawą jego syna – Bolesława Krzywoustego w latach 1116-1119. W okresie rozbicia dzielnicowego Pomorze stało się lennem przysługującym seniorowi. W 1226 r. na wschodnim odcinku granicy dotychczas przebiegającej wzdłuż rezydujących tam pogańskich Prusów zaczęło powstawać państwo zakonu krzyżackiego.
Pomorze Gdańskie stanowiło przez całe średniowiecze jedną z głównych prowincji, o które państwo polskie musiało toczyć bezustanne boje – a jednocześnie była to prowincja o ważnym znaczeniu ze względu na dostęp do morza.