14 sierpnia 1980 r. robotnicy Stoczni Gdańskiej im. Lenina rozpoczęli strajk. Stoczniowcy sprzeciwiali się kolejnym podwyżkom cen. Domagali się przywrócenia do pracy suwnicowej Anny Walentynowicz. Latem 1980 r. strajki ogarnęły niemal całą Polskę. Władze nie odważyły się użyć siły do strajkujących robotników. Na czele strajku w Stoczni Gdańskiej stanął Lech Wałęsa. Utworzono Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS), który opracował 21 postulatów. Protestujących robotników wsparli przedstawiciele inteligencji. 31 sierpnia komunistyczne władze podpisały w Gdańsku porozumienia ze strajkującymi. We wrześniu 1980 r. powstał Niezależny Samorządny Związek „Solidarność”, który oficjalnie zarejestrowano w listopadzie.
„Solidarność” stała się związkiem zawodowym. Była także największym ruchem społeczno-politycznym w dziejach Polski. Stała się legalną opozycją wobec władz PRL i jedyną niezależną obywatelską organizacją w całym bloku wschodnim.