Przeciwstawienie wartości pozytywistycznych i romantycznych:
– użyteczność dla społeczeństwa – brak wkładu w codzienne problemy i potrzeby społeczeństwa;
– troska o dobro ogółu – troska o własne potrzeby i emocje;
– utylitaryzm – egoizm;
– egalitaryzm – elitaryzm;
– zainteresowanie codziennością – zainteresowanie ideami oderwanymi od rzeczywistości.
Chmielowski przeciwstawia wartości pozytywistyczne i romantyczne na zasadzie przeciwieństw. Chce zerwać z tym, co reprezentował artysta romantyczny, uznając to za nieprzydatne dla społeczeństwa. Jako słuszny model artysty przedstawia tego pozytywistycznego, który może wnieść coś pożytecznego do społeczeństwa.