Rada gminy uchwala budżet gminy i kontroluje wydatki, określa zasady korzystania z gminnych obiektów, kontroluje działania wójta (lub burmistrza/prezydenta miasta), podejmuje uchwały w sprawie wysokości podatków i opłat lokalnych.
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta zarządza miną i jej majątkiem, kieruje urzędem gminy/miasta, przygotowuje projekty uchwał przyjmowanych przez radę oraz wprowadza w życie opracowane przez nią prawo, realizuje budżet gminy, reprezentuje gminę.
W zależności od liczby mieszkańców danej gminy, w radzie zasiada od 15 do 45 radnych. Wyjątkiem jest rada miasta Warszawa, w skład której wchodzi aż 60 osób.