Wspólny rynek europejski pozwala m.in. na swobodne przemieszczenia się po terytorium Wspólnoty, podejmowanie pracy w państwach członkowskich na równych zasadach, gwarantuje wsparcie organów Unii Europejskiej (np. sądów, ambasadorów itd.), pozwala na swobodną sprzedaż artykułów wyprodukowanych na terenie jednego z państw członkowskich, zakładanie przedsiębiorstw na terenie Wspólnoty czy osiedlanie się na terenie jednego z państw Unii.
Podstawą integracji gospodarczej UE jest wspólny rynek europejski – głównie dzięki niemu jest realizowana unia gospodarcza i walutowa. Stanowi on obszar bez granic wewnętrznych, w ramach którego swobodnie mogą się przemieszczać towary, osoby, usługi i pieniądze.