Glikokaliks to warstwa węglowodanowa pokrywająca zewnętrzną powierzchnię błony komórkowej komórek zwierzęcych. Tworzą go łańcuchy cukrowe przyłączone do białek i lipidów błonowych, czyli glikoproteiny i glikolipidy. Glikokaliks występuje wyłącznie po zewnętrznej stronie błony komórkowej i stanowi jej najbardziej zewnętrzną warstwę.
Glikokaliks pełni funkcję ochronną, ponieważ zabezpiecza komórkę przed uszkodzeniami mechanicznymi, chemicznymi i działaniem enzymów. Uczestniczy w rozpoznawaniu komórek, na przykład w reakcjach immunologicznych oraz w rozpoznawaniu komórek własnych i obcych. Bierze udział w adhezji komórek, czyli ich przyleganiu do siebie oraz do podłoża. Odpowiada także za odbieranie sygnałów ze środowiska, ponieważ wiele receptorów błonowych jest elementem glikokaliksu.