W tym zadaniu musisz omówić renesansową wizję człowieka, odwołując się do pojęcia antropocentryzm i wybranych tekstów literackich.
Przykładowa odpowiedź:
Człowiek dla twórców renesansowych pełnił olbrzymią, ale i różnorodną rolę. Renesansowi myśliciele i artyści podejmowali się jego roli w świecie, jego pozycji, zadań, a także relacji z otoczeniem.
Niektórzy myśliciele – tacy jak Mirandola – podkreślali, że człowiek otrzymał swoją pozycję od Boga, zaś jego rola jest wyjątkowa, pełni on bowiem władzę nad resztą świata, jest kreatorem i stwórcą świata uformowanego przez Pana. Ten pogląd – antropocentryzm – widoczny był także w twórczości Kochanowskiego i Reja, którzy wskazywali na wyjątkową rolę człowieka w świecie. W Pieśniach Kochanowskiego oraz w utworach Reja człowiek współżyje z naturą, ale jest także jej kreatorem i zarządzającym.
Inni filozofowie – jak Skarga, Machiavelli czy Modrzewski – próbowali ocenić, jaki wpływ na człowieka mają inni ludzie. Skarga i Modrzewski wskazywali na skazy i przywary człowieka, które wpływały na funkcjonowanie państwa. Proponowali jednak metody, dzięki którym państwo może być lepsze. Z kolei Machiavelli pesymistycznie zakładał negatywną rolę ludzi wobec siebie (człowiek dla drugiego człowieka jest wilkiem, zarządzać ludźmi można tylko przez strach). W wizji More’a z kolei jedynie unifikacja wszystkich ludzi umożliwi idealne funkcjonowanie świata.
Twórcy podejmowali także zagadnienie uczuć i emocji odczuwanych przez człowieka. Wskazywali na jego przyrodzoną żądzę władzę (Machiavelli), ale i na rozdarcie w stosunku do miłości. Miłość kontroluje i staje się całym życiem (Szekspir, Romeo i Julia), ale daje też pewną otuchę i ukojenie człowiekowi (Petrarka, Kochanowski).
Do rozwiązania zadania musisz odwołać się do tekstów przeczytanych w podręczniku. Pamiętaj, że większość twórców renesansowych podejmowała temat człowieka i jego roli w świecie. W udzieleniu odpowiedzi przyda Ci się także termin antropocentryzm.
Antropocentryzm to pogląd, według którego człowiek znajduje się w centrum całego świata, a także uznający jego wyjątkowe miejsce w świecie.