W zadaniach z nadmiarem i niedomiarem chodzi o to, że reagenty nie są zmieszane w proporcjach wynikających z równania reakcji. Jeden z nich zużyje się całkowicie jako pierwszy i to on ogranicza przebieg reakcji – nazywa się go substratem w niedomiarze lub substratem ograniczającym. Drugi reagent występuje w nadmiarze i po reakcji pozostaje go pewna ilość.
Rozwiązywanie takich zadań zawsze zaczyna się od zapisania i zbilansowania równania reakcji. Następnie wszystkie dane należy przeliczyć na liczbę moli, niezależnie od tego, czy podane są masy, objętości czy stężenia roztworów. Kolejnym krokiem jest porównanie stosunku moli reagentów z proporcjami wynikającymi z równania reakcji. Ten substrat, którego w stosunku do drugiego jest za mało, jest substratem ograniczającym.
Dalsze obliczenia wykonuje się zawsze w oparciu o substrat ograniczający, ponieważ to on decyduje o ilości powstającego produktu. Dopiero na końcu można obliczyć, ile substancji pozostanie w nadmiarze po zakończeniu reakcji.
Najważniejszą zasadą jest to, że ilość produktu nigdy nie zależy od tego, którego reagenta było więcej, lecz zawsze od tego, którego było za mało w stosunku do równania reakcji.