W reakcji chemicznej substraty są zużywane, a produkty powstają.
Substraty to substancje, które biorą udział w reakcji i ulegają przemianie. W trakcie reakcji ich ilość (stężenie, liczba moli lub masa) maleje, ponieważ ich cząsteczki rozpadają się lub łączą, tworząc nowe układy atomów.
Produkty to substancje, które powstają w wyniku reakcji chemicznej. W czasie trwania reakcji ich ilość rośnie, ponieważ są tworzone z atomów pochodzących z substratów.
Atomy nie znikają ani nie powstają „z niczego” — w reakcji chemicznej zmienia się tylko sposób ich połączenia. Liczba atomów każdego pierwiastka przed reakcją i po reakcji jest taka sama, co wynika z zasady zachowania masy.
Jeżeli reakcja jest nieodwracalna, substraty stopniowo się zużywają aż do zakończenia reakcji. Jeżeli reakcja jest odwracalna, po pewnym czasie ustala się stan równowagi, w którym substraty i produkty nadal istnieją jednocześnie, a ich ilości przestają się zmieniać, mimo że reakcja w obu kierunkach nadal zachodzi.