Polska monarchia patrymonialna osłabła w wyniku rozbicia dzielnicowego, w trakcie którego rozmaici książęta dzielnicowi nadawali rycerstwu i klerowi przywileje w zamian za poparcie. XIII w. to też okres wzrostu znaczenia miast, których przedstawiciele zyskali wpływ na bieżącą politykę. Wpływy stanów zostały dodatkowo wzmocnione wobec bezpotomnej śmierci Kazimierza Wielkiego i wstąpienia na tron najpierw Andegawenów a później Jagiellonów.
Ostatnim przyrodzonym władcą Polski był Kazimierz Wielki. Po jego śmierci kolejni władcy z dynastii Andegawenów i Jagiellonów musieli zabiegać przywilejami o poparcie polskich stanów.