Władza cesarza w okresie pryncypatu nie była absolutna – rola pierwszego obywatela ograniczała jego władzę m.in. do działania na rzecz dobra publicznego. Stare urzędy zostały zachowane, ale decydujący głos w zakresie ich funkcjonowania należał do cesarza. Pełnił on także funkcję najwyższego sędziego, najwyższego kapłana i decydował o stanie wojny lub pokoju.
Władza cesarska mimo początkowo ograniczających się ram prawnych z czasem stawała się coraz bardziej absolutna.