Piotr Skarga zestawia ze sobą postaci Marcina Lutra i Henryka VIII, by zaznaczyć ogromną różnicę, jaka występowała w ich postępowaniach. Luter kierowany był prawdziwą uczciwością i chęcią posłuszeństwa wobec Boga, natomiast król Anglii kierował się korzyściami materialnymi i politycznymi. Zestawienie tych dwóch postaw ma pokazać, jak różnie mogą być napędzane ludzkie działania oraz jak kształtują się różne postawy.
Od XVI do XVII wieku w kościele katolickim pojawił się ruch zwany kontrreformacją będący odpowiedzią na reformację. Jego celem było działanie przeciwko reformacji oraz odnowa kościoła. Za początek kontrreformacji uznaje się sobór trydencki, a za koniec wojnę trzydziestoletnią. Reforma kościoła miała polegać na działaniach naprawczych w zakonach, utworzeniu edukacji duchownych, ustanowieniem inkwizycji czy wprowadzeniu indeksu ksiąg zakazanych. Przedstawiciele kontrreformacji nie tolerowali innowierców i stosowali wszelkie metody w celu ich nawrócenia. Podejmowano również współpracę z katolickimi władcami, aby działać przeciwko protestantom, również zbrojnie.