Motyw przyjazdu do Polski w „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego oraz w „Cudzoziemce” Marii Kuncewiczowej odgrywa bardzo ważną rolę w kształtowaniu losów głównych bohaterów. W obu utworach powrót lub przyjazd do ojczyzny nie jest jedynie zmianą miejsca, lecz doświadczeniem, które prowadzi do konfrontacji wyobrażeń z rzeczywistością oraz wpływa na tożsamość bohaterów. Jest to moment przełomowy, który ujawnia prawdę o świecie, ale także o samych postaciach i ich oczekiwaniach wobec życia.
W przypadku Cezarego Baryki przyjazd do Polski wiąże się z wielkimi oczekiwaniami, które zostały ukształtowane przez opowieści ojca o „szklanych domach”. Polska jawi się jako kraj nowoczesny, sprawiedliwy i dobrze zorganizowany, niemal idealny. Po przyjeździe bohater doświadcza jednak głębokiego rozczarowania, gdyż widzi biedę, chaos, zaniedbanie oraz ogromne nierówności społeczne. Zderzenie wyidealizowanej wizji z rzeczywistością powoduje w nim kryzys światopoglądowy. Cezary zaczyna kwestionować zarówno wcześniejsze przekonania, jak i proponowane modele naprawy państwa. Motyw przyjazdu staje się więc początkiem jego dojrzewania, procesu poszukiwania własnej tożsamości i miejsca w świecie. Bohater nie przyjmuje gotowych rozwiązań, lecz stopniowo buduje własne poglądy, co czyni jego historię bardziej złożoną.
W „Cudzoziemce” motyw przyjazdu do Polski ma odmienny charakter, ale również wiąże się z doświadczeniem obcości. Róża Żabczyńska, choć żyje w Polsce, nie potrafi się z nią utożsamić i nigdy nie czuje się tu „u siebie”. Jej młodość, niespełniona miłość oraz rozczarowania życiowe sprawiają, że traktuje rzeczywistość jako wrogą i niesprawiedliwą. Polska nie staje się dla niej przestrzenią spełnienia, lecz miejscem, w którym ujawnia się jej wewnętrzny konflikt i poczucie wyobcowania. Motyw przyjazdu nie prowadzi tu do rozwoju, lecz pogłębia frustrację i izolację bohaterki. Róża nie potrafi zaakceptować swojego życia ani odnaleźć harmonii, co wpływa negatywnie na jej relacje z bliskimi.
Podsumowując, w obu utworach motyw przyjazdu do Polski pełni funkcję konfrontacyjną i symboliczną. U Cezarego prowadzi do dojrzewania i refleksji, natomiast u Róży utrwala poczucie obcości i niespełnienia. Pokazuje to, że to samo doświadczenie może mieć różne konsekwencje w zależności od osobowości bohatera. Motyw ten ujawnia również, jak silnie wyobrażenia i oczekiwania wpływają na sposób postrzegania rzeczywistości oraz jak trudne bywa pogodzenie marzeń z prawdą o świecie.
1. Zauważ, że należy porównać dwa utwory i wskazać wspólny motyw przyjazdu do Polski.
2. Dostrzeż, że w obu przypadkach jest to moment przełomowy w życiu bohaterów.
3. Zwróć uwagę na wyidealizowane wyobrażenia Cezarego o Polsce.
4. Przeanalizuj, jak rzeczywistość burzy jego oczekiwania i prowadzi do dojrzewania.
5. Dostrzeż, że u Róży motyw ten wiąże się z poczuciem obcości i brakiem przynależności.
6. Zwróć uwagę na wpływ tego doświadczenia na jej relacje z innymi ludźmi.
7. Porównaj skutki przyjazdu dla obu bohaterów i wskaż różnice.
8. Wyciągnij wniosek, że motyw ten ukazuje wpływ doświadczeń na kształtowanie tożsamości i postawy życiowej.