Walerian Ziembiewicz postrzegał swoje życie jako uczciwe, spokojne i godne szacunku. Uważał się za człowieka przywiązanego do ziemi, pracowitego i odpowiedzialnego gospodarza, który wypełnia swoje obowiązki i żyje zgodnie z tradycyjnymi wartościami. Miał poczucie, że prowadzi życie uporządkowane i moralnie usprawiedliwione. Z zewnątrz jednak jego życie wyglądało inaczej. Narrator ukazuje go jako człowieka ograniczonego, żyjącego w pewnej stagnacji, powtarzającego schematy i niezdolnego do głębszej refleksji. Jego działalność gospodarska była przeciętna, a życie osobiste naznaczone było hipokryzją i moralnymi sprzecznościami, zwłaszcza w relacjach z kobietami. W efekcie obraz zewnętrzny obnaża słabości i pozorność jego „porządnego” życia.
1. Zwróć uwagę, że Walerian ocenia siebie pozytywnie i widzi swoje życie jako uporządkowane.
2. Dostrzeż, że jego samoocena wynika z przywiązania do tradycji i własnych przekonań.
3. Zauważ, że narrator pokazuje go z dystansu, ujawniając jego ograniczenia i schematyczność.
4. Zwróć uwagę na sprzeczność między deklarowanymi wartościami a rzeczywistym postępowaniem bohatera.
5. Dostrzeż, że różnica wynika z subiektywnej oceny własnego życia i obiektywniejszego spojrzenia narratora.