Rada Europejska jest strategicznym organem w systemie UE. Wyznacza ona cele strategiczne Unii i kierunki ich osiągnięcia. Jest siłą napędzającą główne inicjatywy polityczne. Podejmuje decyzje w trudnych sprawach. Na forum Rady Europejskiej konsultuje się wspólne stanowisko UE w polityce zagranicznej oraz polityce bezpieczeństwa. Rada decyduje o zmianach całego systemu politycznego UE. Wpływa na reformy oraz kolejne rozszerzenia.
Rada podejmuje decyzje kwalifikowaną większością głosów, czyli 55% krajów lub reprezentujących co najmniej 65% ogółu ludności UE. Zablokować decyzję rady mogą co najmniej cztery kraje, reprezentujące co najmniej 35% ogółu ludności UE. Istnieją jednak kwestie, które wymagają jednomyślności wszystkich państw.