Koncepcja federacyjna – akcentowała potrzebę stopniowego dochodzenia do ścisłych powiązań politycznych i prawnych. Zgodnie z nią, w Europie miał powstać związek państwowy. Państwa zrzekłyby się suwerenności na rzecz ponadnarodowych organów – rządu i parlamentu.
Koncepcja konfederacyjna – miała się ona opierać na współpracy niezależnych państw, które zachowałyby dużą autonomię i suwerenność narodową. Współpraca między państwami miałaby się odbywać poprzez negocjacje międzyrządowe z pominięciem instytucji ponadnarodowych.
Koncepcja konstytucyjna – w tym ujęciu najważniejsza dla integracji jest wspólnota konstytucyjna. W ten sposób dokonano by podziału kompetencji między organami ponadnarodowymi i krajowymi. Idee europejskiej konstytucji zaczęto realizować w XXI w. W 2001 r. powołano Konwent UE pod przewodnictwem byłego francuskiego prezydenta Valery’ego Giscarda d’Estaing. Efektem prac było opracowanie projektu konstytucji dla Europy. Proces jego ratyfikacji w 2005 r. jednak zawieszono, po tym jak społeczeństwa Holandii i Francji odrzuciły go w referendum.
Koncepcja funkcjonalistyczna – zakłada ona, że integracja powinna się odbywać w sposób ewolucyjny i powinna się zacząć od współpracy w obszarze gospodarki oraz stopniowo przesuwać suwerenne kompetencje ze szczebli krajowych na wspólnotowe. Proces ten powinien być stopniowy i naturalny. W rezultacie powstać miałaby wspólnota polityczna, rozwijana stopniowo na bazie zdobywanych doświadczeń.
Docelowo Unia mogłaby zjednoczyć prawie wszystkie kraje europejskie z wyjątkiem Rosji oraz pogłębić integrację w zakresie gospodarczym i politycznym.