Budżet na każdy kolejny rok jest częścią cyklu budżetowego, czyli wieloletnich ram finansowych UE. Są one ustalane na 7 lat.
Do uzgodnienia wspólnego stanowiska w sprawie budżetu w Radzie jest konieczna kwalifikowana większość głosów. Zaopiniowany projekt do końca września trafia do Parlamentu. Od 1 października Parlament ma 42 dni na przyjęcie budżetu lub przekazania swoich poprawek Radzie. Decyzje w Parlamencie zapadają większością głosów. Rada może przyjąć poprawki Parlamentu w terminie 10 dni i w ten sposób zaakceptować roczny budżet.
Gdy Rada nie przyjmie poprawek Parlamentu, trzeba powołać komitet pojednawczy. Tworzą go w jednakowej liczbie przedstawiciele Rady i Parlamentu. W terminie 21 dni komitet pojednawczy powinien opracować wspólny projekt. Rada i Parlament mają 14 dni na jego przyjęcie lub odrzucenie. Parlament może przyjąć budżet, nawet jeśli ten zostanie odrzucony przez Radę. Gdy Rada kub Parlament odrzucą wspólny projekt, a drugi organ nie będzie w stanie podjąć decyzji, budżet zostanie odrzucony. W takim wypadku Komisja musi opracować nowy projekt budżetu.
Tworzenie budżetu UE, podobnie jak budżetu krajowego, opiera się na określonych zasadach. Wspólnie są dwie: zasada jedności formalnej i zasada jedności materialnej. Łącznie można wyróżnić osiem zasad gospodarki budżetowej UE.