Mechanizmy wspomagające samodzielność:
· częściowa autonomia dochodowa i finansowa,
· posiadanie osobowości prawnej i praw majątkowych,
· zasada subsydiarności,
· przyznane ustawowo kompetencje organów samorządowych i wyodrębnienie aparatu podległego organom, który służy do wspomagania realizacji zadań samorządów.
Mechanizmy ograniczające samodzielność:
· podległość organom władzy centralnej i odpowiedzialność przed nimi,
· częściowa zależność od budżetu państwa (np. dotacje),
· kompetencje ograniczone terytorialnie.
Samodzielność samorządów terytorialnych w Polsce jest gwarantowanakonstytucyjnie. Samorządy podlegają władzy centralnej i są jej przedstawicielami, posiadają jednak szereg kompetencji umożliwiających im samodzielne działanie.