| zabieg archaizacyjny | przykład z tekstu | odpowiednik w języku współczesnym |
| archaizm fleksyjny | „trosków” | trosk |
| archaizm leksykalny | rekuza | odmowa przez kobietę propozycji małżeństwa |
| archaizm składniowy | „Niewdzięcznością mnie tam nakarmiono…” | Nakarmiono mnie tam niewdzięcznością… |
Archaizacja to stylizacja językowa, która polega na używaniu wyrazów, wyrażeń lub form językowych, które wyszły już z użycia, są przestarzałe.
Archaizm fleksyjny to wyraz, którego odmiana jest inna niż obecna, np. „orlimi pióry" – orlimi piórami.
Archaizm leksykalny to wyraz, który nie występuje już obecnie w języku, np. „kmieć” – chłop.
Archaizm składniowy to konstrukcja składniowa inna niż przyjęta we współczesnych wzorcach językowych, np. „Pasterz owce do wsi przypędził” – Pasterz przypędził owce do wsi.