Sarmatyzm – podstawowe informacje:
– barokowa formacja kulturowa konserwatywno–narodowa w Polsce w XVI–XVIII w.;
– głoszenie znaczenia wolności szlacheckiej;
– przekonanie o szczególnym miejscu szlachty w społeczeństwie jako potomka Sarmatów;
– posiadanie odrębnych tradycji, zwyczajów, mentalności, religijności;
– postrzeganie Polski jako przedmurza chrześcijaństwa;
– kierowanie się troską o dobro wspólne, co zamieniło się w megalomanię, ksenofobię i nietolerancję;
– uniemożliwienie reform w państwie;
– odwaga, przywiązanie do tradycji, poczucie dumy narodowej.
Sarmatyzm to ruch społeczno–obyczajowy. Początkowo był pozytywny, lecz czas wpłynął na niego negatywnie. Sarmaci nie wywiązywali się z obowiązków wobec ojczyzny, przedkładając nad nie własne interesy i przywileje, blokowali reformy. W dużym stopniu przyczyniło się to do upadku I Rzeczypospolitej.