Fantastyka w utworach romantycznych pełniła różne funkcje
Goethe w Królu Olch pokazuje, że droga do prawdy zarówno o świecie jak i ludzkiej psychice nie musi prowadzić tylko przez rozum i racjonalne podejście do świata. Podobny zamysł miał A. Mickiewicz w balladzie Romantyczność – Karusia rozmawia z duchem swego ukochanego Jaśka.
W dramatach J. Słowackiego i A. Mickiewicza fantastyka była sposobem pokazania rozterek i przemyśleń bohaterów – scena przed komnatą cara w Kordianie – gdy bohater widzi Strach i Imaginację, obserwuje sceny rodem z horroru. Jest to sposób pokazania widzowi/czytelnikowi przeżyć wewnętrznych i uczuć które targają bohaterem.
Podobną funkcję pełni fantastyka w III cz. Dziadów A. Mickiewicza – Anioły i Diabły walczące o duszę Konrada to jego przeżycia wewnętrzne i rozterki. Obrazy które widzi Nowosilcow w swoim śnie to również obraz jego obaw i lęków.
Rola fantastyki w utworach romantyków :
Ukazanie dwoistości świata – nie tylko realna rzeczywistość ale również nadprzyrodzone, nierealne światy (Goethe : Król Olch, A. Mickiewicz: Romantyczność),
Ukazanie dwoistości i wielowymiarowości bohaterów dramatów narodowych – J. Słowacki: Kordian, A. Mickiewicza: III cz. Dziadów.