Ballada:
– opowiada o niezwykłych/fantastycznych wydarzeniach,
– utrzymana w ponurym nastroju,
– odwołuje się do legend, podań, wierzeń ludowych,
– przejawia synkretyzm rodzajowy (łączy elementy dramatyczne, epickie i liryczne),
– posiada fabułę i narratora,
– obecne są dialogi,
– ważne jest budowanie nastroju.
Dramat romantyczny:
– nie przestrzega zasady trzech jedności,
– łączy realizm z fantastyką,
– przejawia synkretyzm rodzajowy (łączy elementy dramatyczne, epickie i liryczne),
– jest niejednorodna stylistycznie (może być np. zarazem humorystyczny, jak i patetyczny),
– otwarta kompozycja.
Powieść poetycka:
– wierszowane utwory narracyjne,
– niechronologiczna fabuła,
– opisy przeżyć wewnętrznych,
– narrator mówi o sowich odczuciach, komentuje postawy bohaterów, zwraca się do czytelnika,
– często przedstawia dzieje zbuntowanego bohatera,
– może uwzględniać relania historyczne lub lokalny koloryt świata przedstawionego.
Przykłady omawianych gatunków literackich na przykładzie twórczości Adama Mickiewicza to:
– ballada – Romantyczność,
– dramat romantyczny – Dziady,
– powieść poetycka – Konrad Wallenrod.