Kontrreformacja znacząco wpłynęła na życie społeczno–polityczne XVII wieku. Miała wzmocnić kościół katolicki i osłabić ruchy protestanckie. Najważniejszym dążeniem kontrreformacji było likwidowanie elementów uważanych za heretyckie w obrzędowości, literaturze i sztuce. Jednym ze skutków było stworzenie indeksu ksiąg zakazanych, czyli spisu dzieł, których nie wolno było czytać i rozpowszechniać bez zgody kościelnych władz.
Kontrreformacja miała wpływ na reformy szkolnictwa, co miało związek z działalnością zakonu jezuitów. Zakon powstał jako forma przeciwstawienia się wpływom protestanckim. W szkołach jezuickich nacisk kładziono na łacinę i retorykę. Wiele dzieł sztuki z okresu kontrreformacji podkreśla moc wstawiennictwa dziewicy i świętych, ortodoksji cudów i innych tajemnic wiary. Chciano również przywrócić reputację dawnych świętych i prawie zapomnianych cudów.
Sztuka miała służyć głoszeniu chwały Bożej i oddziaływać na wiernych. Dlatego artyści pod wpływem kontrreformacji dekorowali kościoły licznymi scenami męczeństwa świętych i cudów, przez nich dokonywanych. Dzieła te były dynamiczne, wykorzystywały grę światła i cienia oraz bogactwo barw. Wszystko to miało wywołać wśród wiernych silne uczucia, a nawet stany ekstazy religijnej.
Kontrreformacja była ruchem w Kościele katolickim, zapoczątkowanym przez Sobór Trydencki, a zakończony razem z wojną trzydziestoletnią. Ruch zmierzał do uzdrowienia stosunków w kościele będących odpowiedzią na reformację. Celem kontrreformacji było ponowne wprowadzenie katolicyzmu wśród społeczności innowierców na terenie, gdzie przedtem przeważał katolicyzm.