W tym zadaniu musisz wyjaśnić, dlaczego zdanie „Boga nie ma” pojawia się na początku i na końcu wiersza oraz jakie ma znaczenie dla jego sensu.
Sformułowanie „Boga nie ma” pełni w wierszu funkcję ramy kompozycyjnej, ponieważ pojawia się zarówno na początku, jak i na końcu utworu, spinając jego sens.
Na początku wyraża ono pewne założenie lub przekonanie, które mogłoby prowadzić do wniosku, że człowiek zyskuje pełną wolność. Jednak w dalszej części wiersza podmiot liryczny pokazuje, że taki wniosek jest błędny.
Na końcu to samo sformułowanie nabiera nowego znaczenia. Nie jest już tylko stwierdzeniem, lecz elementem refleksji, która podkreśla, że mimo braku Boga człowiek nadal podlega zasadom moralnym.
Powtórzenie tego zdania wzmacnia więc sens utworu i pokazuje, że problem nie polega na samym istnieniu lub nieistnieniu Boga, lecz na odpowiedzialności człowieka.
Zwróć uwagę na konstrukcję wiersza: to nie jest przypadek, że zdanie się powtarza.
Najpierw odczytaj je na początku (jako punkt wyjścia), potem sprawdź, co się zmienia po lekturze całego tekstu. Twoim zadaniem jest pokazanie tej zmiany sensu. Nie ograniczaj się do stwierdzenia, że to powtórzenie podkreśla sens. Musisz dopowiedzieć: jaki sens i co się z nim dzieje w trakcie wiersza.
Zadanie 1.
74Zadanie 3.
75Zadanie 4.
75