Władze Armii Krajowej z nieufnością odnosiły się do Sowietów, obawiając się, że władza ZSRS rozpocznie wrogie działania przeciwko Polskiemu Państwu Podziemnemu. W 1943 roku Komendant Główny AK powołał do życia organizację Niepodległość. Tworzeniem jej struktur zajął się August Emil Fieldorf „Nil”. Celem żołnierzy była kontynuacja działalności na rzecz niepodległości Polski w wypadku klęski planu „Burza” i przejęcia władzy przez komunistów. Po aresztowaniu przez NKWD wielu członków organizacji „NIE” działalność została ograniczona.
W styczniu 1945 r. Armia Czerwona przekroczyła linię Wisły. Armia sowiecka szybko przesuwała się na zachód, wypierając siły niemieckie z ziem polskich. W tej sytuacji 19 stycznia 1945 r. generał Leopold Okulicki rozwiązał Armię Krajową. Zalecił przy tym, by jej członkowie dalej działali na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości.
Na obszarze państwa polskiego opór wobec nowej władzy przybierał różne formy. Masowym poparciem cieszyło się opozycyjne Polskie Stronnictwo Ludowe, które do jesieni 1947 r. działało legalnie. Początkowo silnie działało polskie podziemie niepodległościowe, którego trzon stanowiły organizacje wywodzące się z AK:
· „NIE” („Niepodległość) – kadrowa organizacja wojskowa formowana w konspiracji na czele z gen. Augustem Emilem Fieldorfem, ps. Nil; rozbite wiosną 1945 r.
· Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” powstałe we wrześniu 1945 r. kierowane przez płk. Jana Rzepeckiego; prowadziło działania do jesieni 1947 r.
· Narodowe Siły Zbrojne i Narodowe Zjednoczenie Wojskowe – tworzone z oddziałów formowanych w czasie wojny przez działaczy ruchu narodowego.