| Francois Quesnay | Adam Smith | |
| Opinia o merkantylizmie | Filozof kładł nacisk na produkcję opartą na rozwiniętym rolnictwie, w którym ziemia miała należeć do społeczeństwa. Odrzucał merkantylistyczny pogląd o pozytywnym bilansie eksportu jako głównego wskaźnika bogactwa kraju. Quesnay i podobni mu fizjokraci głosili powszechną wolność osobistą, zawodową i gospodarczą. Umożliwienie swobodnego funkcjonowania rynku miało być gwarantem bogacenia się społeczeństwa. Stało to w sprzeczności z poglądami merkantylistycznymi, które były narzędziami realizacji polityki absolutystycznej. | Smith sformułował teorię wartości pracy, w której kładł nacisk na ilość i jakość krajowej produkcji towarów. Głosił, że podstawą rozwiniętej gospodarki jest jej specjalizacja i podział pracy, które w połączeniu w wolnym rynkiem, zapewnią bogactwo całemu społeczeństwu. Postulowana przez niego idea liberalizmu ekonomicznego była sprzeczna z fundamentami merkantylizmu, gdyż zakładała całkowite odsunięcie państwa od ingerencji w przemysł i gospodarkę. |
| Źródło poglądów | Francois Quesnay pochodził z rodziny drobnych właścicieli ziemskich. Na czas studiów przeniósł się do Paryża, gdzie z bliskości obserwował funkcjonowanie i działania królewskiego dworu i krajowej gospodarki, który w tym czasie przeżywała wielki kryzys. Obserwacje te, a także własne doświadczenie ziemiańskie, pozwoliły mu sformułować teorię fizjokratyczną. | Smith był świadkiem zmian dokonujących się angielskim społeczeństwie. Dostrzegał korzyści płynące z rozwoju przemysłu dzięki kapitałowi pochodzącemu m.in. z kolonii. Swoje teorie wysunął na podstawie obserwacji rozwiniętego przemysłu tekstylnego Anglii. |
