Powojenna okupacja Niemiec przebiegała w odmienny sposób w zależności od terytorium. Strony Zachodu i Związku Radzieckiego miały zupełnie inne oczekiwania wobec nowych Niemiec. Stalin traktował Wschodnie Niemcy jak teren podbity, gdzie wprowadzano zmiany typowe w krajach pod kontrolą Sowietów. Z kolei w Zachodnich Niemczech zachodnie mocarstwa szybko zrezygnowały z reparacji wojennych od Niemców, zamiast tego przystąpiły do pomocy w odbudowie gospodarki i zakorzenieniu tam demokratycznych wartości.
Różnice ideologiczne i systemy polityczne dwóch głównych mocarstw – USA i ZSRR – były zasadniczo powodem rozłamu Europy. USA reprezentowały kapitalizm, demokrację i gospodarkę rynkową, podczas gdy ZSRR promował socjalizm, komunizm i gospodarkę planowaną. To prowadziło do rywalizacji o dominację nad kontynentem.