We wskazanych tekście Borowskiego cechy Sarmaty charakteryzują siedemnastowiecznego szlachcica. Takie cechy można odnaleźć w wizerunku szlachty przedstawionej przez Jana Chryzostoma Paska w jego „Pamiętnikach”. Pasek przedstawia szlachciców jako tradycjonalistów, którzy niechętnie odnoszą się do zwyczajów ludności obcego kraju, szczególnie związanych z czynnościami codziennymi oraz żywieniem.
Z tekstów „Pamiętników” można wywnioskować, że przywiązanie do tradycji zakrawa aż o ksenofobię i megalomanię. Umiłowanie szlachty do wolności i walki o prawa jednostki widoczne jest w sporze mężczyzn o egzekucję przedstawiciela wrogich sił, która pokazuje również sarmacką bezwzględność wobec obcych. Religijność przejawia się w obowiązkowym uczestnictwie we mszy tuż po odbytej walce.
Pasek był bacznym obserwatorem rzeczywistości i szlachcicem. Dlatego jego relacje są obrazowe i w rzeczowy sposób opisują życie siedemnastowiecznego szlachcica.