Oktawian August był krewnym Juliusza Cezara, a po jego śmierci na mocy testamentu również jego adoptowanym synem. Wykorzystał to dziedzictwo do stworzenia własnej pozycji politycznej. W dwóch wojnach domowych pozbył się on swoich przeciwników, czyli Kasjusza i Brutusa – zabójców Cezara. Pokonał również Marka Antoniusza, który był jego dawnym sojusznikiem. Oktawian stworzył nowy ustój nazywany pryncypatem poprzez stopniowe kumulowanie najważniejszych urzędów państwowych w swoich rękach.
Dzięki politycznemu wyrafinowaniu i chęci ludności rzymskiej do ustabilizowania sytuacji politycznej nie wzbudziło to większego sprzeciwu i Oktawian został jednowładcą. Nie przyjął on jednak znienawidzonego przez Rzymian tytułu króla, a zamiast tego określanym był mianem princepsa, od tytułu princeps senatus przyznawanego pierwszemu senatorowi na liście cenzorskiej. Senat przyznał mu również tytuł Augusta, czyli wywyższonego przez bogów. We wszystkich swoich działaniach politycznych Oktawian potrafił się odznaczyć trzeźwą oceną sytuacji, często jednak korzystał z usług swoich przyjaciół takich jak Mecenas czy Marek Agryppa, którym często powierzał zadania najwyższej wagi, nawet osobiste dowodzenie kampaniami wojennymi.
Działania polityczne Oktawiana świetnie określa jego powiedzenie festina lente, czyli „spiesz się powoli”, które świetnie oddaje cierpliwość, jaką potrafił się wykazać August podczas swoich działań.