Pozytywiści warszawscy przypisywali literaturze bardzo ważną rolę w kształtowaniu kultury i moralności społeczeństwa. Uważali, że literatura powinna pełnić funkcję edukacyjną, ukazywać ideały i wartości, którymi należy kierować się w życiu.
Pozytywiści warszawscy uważali też, że literatura powinna być narzędziem walki z feudalizmem i klerykalizmem, a także za narzędzie propagowania postępu i cywilizacji.