Empiryzm polegał na założeniu, że nasza wiedza opiera się na tym, co możemy poznać przez zmysły tj. wzrok, dotyk, słuch, a więc również przez doświadczenie, jakie nabywamy.
Racjonalizm zakładał, że nasze doznania mogą być błędne i mylne, a pełne poznanie możliwe jest dzięki rozumowi. Te nurty silnie wpłynęły na rozwój myśli naukowej, w której silny nacisk stawiano na doświadczanie oraz pracę umysłu, a nie na wiarę w dogmaty.
Szczególnie ważnym dla doświadczeń naukowych był empiryzm. Odrzucał on bowiem dogmatologię i stosował twierdzenia opierające się na dowodach i poznaniu przez doświadczenia.