Przyczyny wojny trzydziestoletniej były złożone i obejmowały konflikt natury religijnej – między protestantami a katolikami, najważniejszym punktem zapalnym były Czechy, w których protestantyzm był powiązany z tożsamością narodową. Próby ograniczenia wpływów wyznań reformowanych i posadzenie na tronie czeskim zagorzałego katolika Ferdynanda II Habsburga, który nie respektował praw innowierców, a nawet zaczął je zaostrzać, tylko eskalowały napięcia. Brak przyjęcia czeskiej petycji dotyczącej naruszenia praw był już przekroczeniem granicy, za którą czekał tylko konflikt zbrojny między Ligą Katolicką a Unią Protestacką.
Do wybuchu wojny silnie przyczyniła się ingerencja Francji, która chciała wywołać kryzys wewnątrz ziem Habsburgów, z którymi Francja rywalizowała.
Wojna trzydziestoletnia była spowodowana różnicami religijnymi w Rzeszy Niemieckiej. Innym powodem, o którym mało się mówi, jest ingerencja francuskiego wywiadu.