1. Radykalni zwolennicy kontynuowania w Anglii reform Kościoła w duchu surowej moralności kalwinizmu. Negatywnie nastawieni do Kościoła anglikańskiego, żądający osłabienia ekonomicznej i politycznej pozycji biskupów anglikańskich w państwie. PURYTANIE
2. Stosowane w XVII w. w Europie Zachodniej na coraz szerszą skalę zabiegi polegające na regulowaniu stosunków wodnych, zapewniające lepsze warunki rozwoju roślin i zwiększenie plonów. MELIORACJA
3. Kardynał, pierwszy minister króla Ludwika XIV do początku lat 60. XVII w., stłumił bunty wzniecone przez przedstawicieli różnych warstw społecznych (tzw. frondę), umacniając absolutystyczny system rządów. MAZARIN
4. Tak zwana „nowa szlachta” w Anglii – posiadacze ziemscy bez tytułu szlacheckiego, czerpiący dochody z produkcji towarów i angażujący się czynnie w przedsięwzięcia handlowe. GENTRY
5. Parlament, który skazał Karola I na śmierć, a po jego ścięciu w 1649 r. zniósł monarchię i ogłosił Anglię republiką. PARLAMENT
6. Metoda uprawy ziemi (wprowadzająca na szeroką skalę rośliny okopowe i motylkowe), która w XVII-XVIII w. zastępowała w Europie Zachodniej trójpolówkę. PŁODOZMIAN
7. Powołane do życia na początku XVII w., zdominowały handel ze Środkowym i Dalekim Wschodem: Holenderska... Wschodnioindyjska oraz Angielska... Wschodnioindyjska. KOMPANIA
8. Działania państw, których celem była ochrona rodzimych wytwórców przed konkurencją z zagranicy, poprzez nakładanie wysokich ceł na importowane towary, a nawet zakaz przywozu niektórych produktów. PROTEKCJONIZM
9. Ustrój, jaki zapanował we Francji w XVII w. w czasach Ludwika XIII i kardynała Richelieu oraz Ludwika XIV i kardynała Mazarina. ABSOLUTYZM
10. Doktryna i polityka ekonomiczna oparta na założeniu, że o bogactwie kraju stanowią zgromadzenie zasoby pieniądza kruszcowego (złoto, srebro). Zagrożenie widziano w ujemnym bilansie w handlu zagranicznym. MERKANTYLIZM
11. Tytuł, jaki nosił Oliver Cromwell w latach 1653-1658- okresie, kiedy opierając się na armii, sprawował dyktatorską władzę w Anglii (określenie dwuwyrazowe). LORD PROTEKTOR
12. „Gorączka...” w Holandii w latach 20 i 30. XVII w., która miała charakter bańki spekulacyjnej i doprowadziła w 1637 r. do krachu na giełdzie i upadku fortun wielu inwestorów. TULIPANÓW
13. Minister finansów Ludwika XIV dążył do zapewnienia samowystarczalności gospodarczej Francji m.in. poprzez starania o rozwój manufaktur i dodatni bilans w handlu zagranicznym. COLBERT
14. Urzędnicy we Francji w XVII w., zarządzający prowincjami, wyznaczani na określony czas i bezpośrednio zależni od łaski króla. INTENDENCI
15. Zapoczątkowana w 2. połowie XVII w. w Holandii. Opierała się na zastosowaniu płodozmianu, lepszym nawożeniu gleby i uprawie nowych roślin – rewolucja... AGRARNA
16. Kraj, który w XVII w. w największym stopniu rozwinął handel międzynarodowy: bałtycki (w znacznej mierze monopolizując go) i dalekowschodni, oraz gdzie nastąpił szybki rozwój giełd. HOLANDIA
17. Nazwa pokojowej rewolucji, w wyniku której w 1688 r. parlament angielski zdetronizował Jakuba II, a tron powierzył córce Marii i jej mężowi Wilhelmowi III Orańskiemu. WSPANIAŁA
Hasło – TRZYDZIESTOLETNIA
Wojna trzydziestoletnia była jednym z najdłuższych i najbardziej niszczycielskich konfliktów w historii Europy. Trwała w latach 1618-1648 i miała miejsce głównie na terenie dzisiejszych Niemiec, ale także objęła inne kraje europejskie.