| przyczyny rokoszu sandomierskiego | skutki rokoszu sandomierskiego |
| nadmierne wpływy magnatów i jezuitów | zaprzestanie przez króla planów reformy ustroju i wzmacniania swojej władzy |
| nietolerancyjna polityka wobec innych niż katolickie wyznań | nadał rokoszanom amnestię przez Sejm |
| obawy szlachty przed zamiarami króla ustanowienia dziedziczenia tronu i przekazanie regencji w ręce Habsburgów | potwierdzenie przez Sejm wolności elekcji i wprowadzenie prawa wypowiadania posłuszeństwa królowi |
| łamanie zasad ustroju państwa | osłabienie ustroju parlamentarnego |
| chęć uzyskania przez Zygmunta III Wazy władzy absolutnej | zmniejszenie się roli demokracji szlacheckiej |
| przypuszczalne dążenie władcy do zdobycia korony szwedzkiej | zwiększenie się wpływu magnaterii |
| osobiste urazy szlachty wobec króla |
Rokosz sandomierski miał miejsce w latach 1606–1609, było to wystąpienie szlachty przeciwko królowi Zygmuntowi Staremu mające na celu obalenie władcy. Konflikt przerodził się w wojnę domową ze swoim szczytowym momentem w bitwie pod Guzowem, którą rokoszanie przegrali.