Powodem zawarcia przez Chmielnickiego ugody perejasławskiej było zawarcie w 1653 r. porozumienia między Rzeczpospolitą a Tatarami i połączenie ich sił w konflikcie przeciwko Kozakom. Skutkiem umowy był najazd Rosji na ziemie koronne i zajęcie jej wschodnich terenów m.in. Kijowa, Smoleńska, Mińska, Wilna, Grodna i Lublina. Zjednoczone siły tatarsko-koronne pokonały Kozaków i Rosję pod Ochmanowem w 1655 r.
Ugoda perejasławska było to porozumienie starszyzny kozackiej i Bogdana Chmielnickiego o przyłączeniu Ukrainy do Rosji, zawarta w 1654 r. w Perejasławiu. Kozacy zobowiązali sie do wierności carowi, który w zamian za to potwierdził ich prawa i przywileje. W wyniku tych postanowień Ukraina zachowała niezależność wewnętrzną, ale cala polityka zewnętrzna została uzależniona od Rosji. Ugoda doprowadziła do wojny między Rosją i Rzeczpospolitą, zakończoną podziałem Ukrainy między te dwa państwa.