W tym zadaniu musisz przeanalizować budowę utworu – odnaleźć w jego treści imiesłów bierny; objaśnić archaiczny wydźwięk słowa „krzciciel”; określić budowę słowa „gospodzin” i objaśnić, z czego wynika jego archaiczność oraz wypisać końcówki, charakterystyczne dla archaizmów i zapisane w trybie rozkazującym, a następnie porównać je z aktualnymi odmianami tych słów.
archaizmy i ich końcówki, w trybie rozkazującym:
– zyszczY (końcówka –zczy, połączona z rdzeniem –zys; współczesne znaczenie tego słowa to wyraz ‘pozyskaj’, który także posiada rdzeń ‘zys’)
– spuścI (współcześnie: ‘ześlij’)
Pomiędzy współczesną polszczyzną a systemem językowym, którym zapisano „Bogurodzicę”, można odnaleźć wiele różnic. Obejmują one m.in. obecność różnych rodzajów archaizmów – fonetycznych, słowotwórczych, fleksyjnych, leksykalnych i składniowych. Poprzez obecność tych dawnych form, średniowieczna pieśń jest trudna do zrozumienia dla współczesnych, niewtajemniczonych czytelników. Badacze języka są jednak w stanie objaśnić obecny w utworze system językowy.
Ćwiczenie 2.
256Ćwiczenie 3.
256