Kościoły romańskie i gotyckie różnią się kilkoma charakterystycznymi cechami, w tym wielkością i wypełnieniem okien, kształtem łuków i materiałem, z którego wznoszone były ściany budynków. Kościoły romańskie wyróżniają się stosunkowo małymi, wąskimi oknami osadzonymi w grubych ścianami z kamienia. Łuki są łagodne i niewielkie. Z kolei kościoły gotyckie charakteryzują się zastosowaniem większych, wyższych okien zwieńczonych ostrymi łukami, dodatkowo zdobiono je płaskorzeźbami lub wprawiano w nie witraże. Ściany budynków wznoszone były ciemnej, czerwonej cegły.
Do najpiękniejszych zabytków architektury gotyckiej w Polsce należą ratusz we Wrocławiu, zamek krzyżacki w Malborku, kościół Mariacki i katedra na Wawelu.