Odwrotna transkryptaza katalizuje reakcję odwrotnej transkrypcji, w której jednoniciowe RNA wirusa przepisywane jest na dwuniciowe DNA, które następnie może zostać wbudowane w genom gospodarza.
Wirusy RNA, takie jak HIV, zawierają swoją informację genetyczną w postaci RNA, której nie można bezpośrednio integrować w genomie komórki gospodarza. Odwrotna transkryptaza wykonuje przekształcenie tego RNA w komplementarną sekwencję DNA, a następnie syntetyzuje drugą nić, tworząc dwuniciowy DNA. Wytworzony dwuniciowy DNA, będący kopią RNA wirusa, może być wbudowany w genom komórki gospodarza, co ponieważ pozwala na utrwalenie informacji genetycznej wirusa w komórce gospodarza i długotrwałe utrzymywanie infekcji.