Filip II był władcą niezwykle charyzmatycznym i energicznym, co w dużej mierze przyczyniło się do zmiany układu sił w ówczesnej Grecji. W sztuce wojennej Filip II wprowadził zrewolucjonizowaną falangę oraz machiny oblężnicze, prowadził też skuteczną dyplomację, a dzięki aranżowanym małżeństwom zyskał sobie wielu sojuszników wśród greckich poleis.
Swoje podboje Filip II rozpoczął od Tracji i Illyrii, z którymi Macedonia prowadziła wojnę już w momencie objęcia przez króla tronu. Macedończycy zawiązali skuteczne sojusze, a ich koalicja stała się odzwierciedleniem koalicji pod przewodnictwem Teb i zaczęła rywalizować z nią o dominację. Filip II otwarcie szykował się do wojny z Tebami i Atenami.
Początkowo, po pokoju Filokratesa (346 r. p.n.e.), animozje ustały, jednak Demostenes doprowadził w kampanii dyplomatycznej do wystąpienia przeciw Macedończykom. Koalicja ateńsko – tebańska została ostatecznie rozbita w bitwie pod Cheroneją (338 r. p.n.e.). Poleis sprzymierzone z Atenami i Tebami oraz same Ateny i Teby zostały podporządkowane rządom macedońskim.
W 2. połowie IV w. p.n.e. Macedonia urosła do rangi lokalnego hegemona w świecie helleńskim. Po bitwie pod Cheroneją Filip II podporządkował sobie całą Attykę, w tym Ateny.