Protestantyzm za jedyne źródło wiary uważał Pismo Święte, uznawał, że jedynym sposobem na uzyskanie zbawienia jest głęboka wiara, odrzucał tradycję, kult Maryi i świętych, obrazów i posągów oraz wiarę w czyściec, uznawał dwa sakramenty – chrzest i eucharystię, uważał, że duchowni nie są koniecznymi pośrednikami między wiernymi i Bogiem.
Luteranie wierzyli, że zbawienie można osiągnąć dzięki głębokiej wierze, w przeciwieństwie do kalwinistów, którzy uważali, że o życiu wiecznym człowieka decyduje Bóg jeszcze przed narodzinami człowieka. W luteranizmie sądzono również, że zwierzchnictwo nad Kościołem powinien mieć władca, a w kalwinizmie – wspólnota wyznaniowa.
Do najważniejszych założeń luteranizmu zaliczamy:
· przekonanie, że zbawienie i łaskę Bożą można osiągnąć tylko dzięki głębokiej wierze,
· najważniejszym zadaniem człowieka jest poznanie Pisma Świętego, które powinno być źródłem jego wiary,
· odrzucenie kultu Maryi, świętych, obrazów, posągów oraz czyśćca,
· uznanie tylko dwóch sakramentów – chrztu i eucharystii,
· duchowni nie są niezbędnymi pośrednikami między ludźmi a Bogiem,
· zniesienie celibatu księży, zlikwidowanie klasztorów, konfiskata majątków kościelnych,
· Kościół powinien być pod zwierzchnictwem władcy.
Zasady kalwinizmu:
· Pismo Święte jedynym źródłem wiary,
· predestynacja (przeznaczenie) – o zbawieniu człowieka decyduje jeszcze przed jego narodzeniem łaska Boga, ci, którzy jej nie posiadają, zostaną potępieni. Człowiek obdarzony łaską cieszy się powodzeniem w życiu doczesnym,
· życie w cnocie jest skutkiem łaski bożej, a nie drogą do zbawienia,
· ludzie powinni żyć zgodnie z surowymi obyczajami, oszczędnie i pracowicie,
· decyzje należą do wspólnoty wiernych, pod przewodnictwem największych autorytetów w gminie.